AĞRI VE ORTOPEDİ · Sağlık rehberi
Diz Ağrısı Neden Olur? Belirtiler ve Tedavi Yaklaşımı
Diz ağrısı neden olur? Şişlik, kilitlenme, merdiven ağrısı ve yüklenme sorunlarında değerlendirme ile kişiye özel tedavi yaklaşımı.
Güncelleme: · Genel bilgilendirme
Kimlerde görülür?
Diz, vücudun en büyük eklemlerinden biridir ve günlük aktivitelerde önemli ölçüde yük taşır; bu da onu yaralanma ve dejeneratif değişikliklere açık hale getirir. Kayak, basketbol, futbol gibi sporları yapanlarda, fazla kilolu bireylerde ve yaşa bağlı dejenerasyon yaşayanlarda sık görülür. Yaygın ve lokalize edilemeyen diz ağrıları genellikle eklem içi hastalıklardan, sınırlı bölgede hissedilen ağrılar ise çevre dokulardan kaynaklanabilir.
Nedenleri ve tanı
Üç ana neden grubu vardır: travmatik yaralanmalar (ön çapraz bağ yırtığı, menisküs hasarı, yan bağ yaralanmaları), dejeneratif durumlar (kireçlenme, menisküs dejenerasyonu) ve enflamatuar hastalıklar (romatoid artrit, spondilartrit). Patellofemoral ağrı ile tendinit/bursit gibi çevre doku iltihapları da sık nedenler arasındadır. Enflamatuar artriti araştırmak için kan tetkikleri, konservatif tedaviye yanıt vermeyen veya instabilite olan durumlarda MRG, eklem sıvısı veya tendinit/bursit değerlendirmesinde kas-iskelet ultrasonografisi kullanılabilir.
Tedavi yaklaşımı
Çoğu hasta ilaç, fizik tedavi, egzersiz ve hedefe yönelik enjeksiyonlar gibi konservatif yöntemlerle iyileşir. Enflamatuar olgularda anti-enflamatuar ilaçlar ağrıyı azaltabilir; akut travmada soğuk, kireçlenmede ise sıcak uygulama tercih edilebilir. PRP, proloterapi ve steroid enjeksiyonu gibi minimal invaziv seçenekler de değerlendirilebilir. Uygun ayakkabı, kontrollü egzersiz artışı, kilo kontrolü, uzun süre çömelmekten kaçınma, ısınma ve düzenli bacak güçlendirme egzersizleri yaralanma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Diz muayenesinde hangi bilgiler önemlidir?
Yakınmanın travmayla mı, zaman içinde mi başladığı; şişlik, kilitlenme veya boşalma hissi olup olmadığı sorgulanır. Diz kapağı çevresi, eklem hattı ve diz arkası ağrıları farklı nedenlerle ilişkili olabilir. Kalça gücü ve ayak basışı da hareket sırasında incelenebilir.
Aktiviteye dönüş nasıl planlanır?
Merdiven, çömelme, uzun yürüyüş veya spor gibi hedefler ayrı ayrı ele alınır. Kuvvet, hareket açıklığı ve yüklenme sonrası tepki izlenerek program ilerletilir. Sıcak, kızarık ve şiş dizle birlikte ateş olması ya da yaralanma sonrası üzerine basamama gecikmeden değerlendirilmelidir.
Merak ettikleriniz
Hasta bilgilendirme
Dizden ses gelmesi hastalık belirtisi mi?
Ağrısız ses tek başına hastalık göstermez. Sesle birlikte ağrı, şişlik, kilitlenme veya işlev kaybı varsa muayene gerekir.
Her diz ağrısında MR gerekir mi?
Hayır. Muayene sonrası uygun görülürse görüntüleme seçilir. Bazı durumlarda röntgen yeterli olabilir; bazı yakınmalarda ise görüntüleme gerekmeyebilir.
